Kannada Medium | Life Processes | Notes

 

MG SCHOOL SCIENCE

ಜೀವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು

Life Processes

10ನೇ ತರಗತಿ ವಿಜ್ಞಾನ | ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮ

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧ್ಯಾಯದ ಅಧ್ಯಯನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

📚 ವಿಷಯ ಸೂಚಿ

1. ಜೀವ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಚಯ 2. ಪೋಷಣೆ 3. ಸ್ವಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ 4. ಪರಪೋಷಣೆ 5. ಮಾನವನ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ 6. ಉಸಿರಾಟ 7. ಮಾನವನ ಉಸಿರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 8. ಸಾಗಣೆ 9. ಮಾನವನ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ 10. ರಕ್ತದ ಘಟಕಗಳು 11. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಣೆ 12. ವಿಸರ್ಜನೆ 13. ಮಾನವನ ವಿಸರ್ಜನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 14. ನೆಫ್ರಾನ್‌ನ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ 15. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆ 16. ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು 17. ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು 18. ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವರ್ತನೆ 19. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

1. ಜೀವ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಚಯ

ಜೀವಿಗಳು ಬದುಕಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ದೇಹದ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಜೀವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು (Life Processes) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಮುಖ್ಯ ಜೀವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು

• ಪೋಷಣೆ (Nutrition)
• ಉಸಿರಾಟ (Respiration)
• ಸಾಗಣೆ (Transportation)
• ವಿಸರ್ಜನೆ (Excretion)

ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸುವುದು, ದೇಹದ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಹದೊಳಗಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಜೀವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

2. ಪೋಷಣೆ (Nutrition)

ಜೀವಿಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ದೇಹದ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ದುರಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೋಷಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪೋಷಣೆಯ ವಿಧಗಳು

ಸ್ವಪೋಷಣೆ	ಪರಪೋಷಣೆ
ಜೀವಿಗಳು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಾವೇ ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.	ಜೀವಿಗಳು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಇತರ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: ಹಸಿರು ಸಸ್ಯಗಳು.	ಉದಾಹರಣೆ: ಮಾನವ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು.

3. ಸ್ವಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ

ಹಸಿರು ಸಸ್ಯಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ಆಹಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ (Photosynthesis) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಂಶಗಳು

• ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು.
• ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ (ಹಸಿರು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ).
• ನೀರು.
• ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್.

ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮೀಕರಣ

6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂
ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್‌ನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ

ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಹಂತಗಳು

1. ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
2. ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ನೀರಿನ ಅಣುಗಳು ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
3. ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
4. ಆಮ್ಲಜನಕ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಗ

ಪಿಷ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಎಲೆಯಲ್ಲಿನ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು.

1. ಒಂದು ಸಸ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಪಿಷ್ಟರಹಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಒಂದು ಎಲೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಕಪ್ಪು ಕಾಗದದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಎಲೆಯನ್ನು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ನಂತರ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಬಳಸಿ ಹಸಿರು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
4. ಎಲೆಗೆ ಅಯೋಡಿನ್ ದ್ರಾವಣ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
5. ಬೆಳಕು ಬಿದ್ದ ಭಾಗ ನೀಲಿ-ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಮುಚ್ಚಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಿಷ್ಟ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಯೋಡಿನ್ ದ್ರಾವಣವು ಪಿಷ್ಟದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಲಿ-ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪರ್ಣರಂಧ್ರಗಳು (Stomata)

ಎಲೆಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಪರ್ಣರಂಧ್ರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

• ಅನಿಲಗಳ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
• ನೀರಾವಿಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.
• ರಕ್ಷಕ ಕೋಶಗಳು ಪರ್ಣರಂಧ್ರಗಳ ತೆರೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.

4. ಪರಪೋಷಣೆ (Heterotrophic Nutrition)

ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಾವೇ ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಇತರ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಪೋಷಣೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಪೋಷಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪರಪೋಷಣೆಯ ವಿಧಗಳು

ವಿಧ	ವಿವರಣೆ	ಉದಾಹರಣೆ
ಮೃತೋಪಜೀವಿ ಪೋಷಣೆ	ಸತ್ತ ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಆಹಾರ ಪಡೆಯುವುದು.	ಅಣಬೆಗಳು, ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು.
ಪರಾವಲಂಬಿ ಪೋಷಣೆ	ಆತಿಥೇಯ ಜೀವಿಯಿಂದ ಆಹಾರ ಪಡೆಯುವುದು.	ಅಮರಬಳ್ಳಿ, ಟೇಪ್ ವರ್ಮ್.
ಪ್ರಾಣಿಸಮ ಪೋಷಣೆ	ಆಹಾರವನ್ನು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.	ಮಾನವ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು.

5. ಮಾನವನ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ

ಆಹಾರದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಕರಗದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸರಳ ಹಾಗೂ ಕರಗುವ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ದೇಹವು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಮಾನವನ ಜೀರ್ಣಾಂಗಗಳು

ಬಾಯಿ → ಅನ್ನನಾಳ → ಜಠರ → ಸಣ್ಣ ಕರುಳು → ದೊಡ್ಡ ಕರುಳು → ಗುದನಾಳ → ಗುದದ್ವಾರ

ಸಹಾಯಕ ಅಂಗಗಳು: ಯಕೃತ್ತು, ಮೇದೋಜೀರಕ ಗ್ರಂಥಿ, ಲಾಲಾಗ್ರಂಥಿಗಳು

ಜೀರ್ಣಾಂಗಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು

ಅಂಗ	ಕಾರ್ಯ
ಬಾಯಿ	ಆಹಾರವನ್ನು ಅಗಿದು ಲಾಲಾರಸದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸುತ್ತದೆ. ಪಿಷ್ಟದ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನ್ನನಾಳ	ಪೆರಿಸ್ಟಾಲ್ಟಿಕ್ ಚಲನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಜಠರಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಠರ	ಆಹಾರವನ್ನು ಕಲಕುತ್ತದೆ. HCl ಮತ್ತು ಪೆಪ್ಸಿನ್‌ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಕೃತ್ತು	ಪಿತ್ತರಸವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೊಬ್ಬಿನ ಎಮಲ್ಸೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪಿತ್ತಕೋಶ	ಪಿತ್ತರಸವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೇದೋಜೀರಕ ಗ್ರಂಥಿ	ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಣ್ಣ ಕರುಳು	ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ದೊಡ್ಡ ಕರುಳು	ಉಳಿದ ಆಹಾರದಿಂದ ನೀರು ಮತ್ತು ಲವಣಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಗುದನಾಳ	ಮಲವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಗುದದ್ವಾರ	ಮಲವನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ.

ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಸಗಳು ಮತ್ತು ಕಿಣ್ವಗಳು

ರಸ / ಕಿಣ್ವ	ಕಾರ್ಯ
ಲಾಲಾರಸದಲ್ಲಿನ ಅಮೈಲೇಸ್	ಪಿಷ್ಟವನ್ನು ಸರಳ ಸಕ್ಕರೆಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ	ಜಠರದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲೀಯ ವಾತಾವರಣ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೆಪ್ಸಿನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೆಪ್ಸಿನ್	ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪೆಪ್ಟೈಡ್‌ಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಪಿತ್ತರಸ	ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಸಣ್ಣ ಹನಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಎಮಲ್ಸೀಕರಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಲೈಪೇಸ್	ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಕೊಬ್ಬಿನಾಮ್ಲ ಮತ್ತು ಗ್ಲಿಸರಾಲ್ ಆಗಿ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಟ್ರಿಪ್ಸಿನ್	ಪ್ರೋಟೀನ್ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸಣ್ಣ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿನ ಹೀರಿಕೆ

ಸಣ್ಣ ಕರುಳಿನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆರಳಿನಂತಹ ರಚನೆಗಳಾದ ವಿಲ್ಲೈ (Villi) ಇರುತ್ತವೆ.

• ಹೀರಿಕೆಯ ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
• ಜೀರ್ಣಗೊಂಡ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
• ಕೊಬ್ಬಿನ ಜೀರ್ಣ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ಲಸಿಕಾ ನಾಳಗಳು ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಣ್ಣ ಕರುಳಿನ ವಿಲ್ಲೈಗಳು ಆಹಾರದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

6. ಉಸಿರಾಟ (Respiration)

ಆಹಾರದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌ನಂತಹ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಸಿರಾಟ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಉಸಿರಾಟದ ವಿಧಗಳು

ವಾಯುಸಹಿತ ಉಸಿರಾಟ	ವಾಯುರಹಿತ ಉಸಿರಾಟ
ಆಮ್ಲಜನಕದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.	ಆಮ್ಲಜನಕದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.	ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.	ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: ಮಾನವ ದೇಹದ ಬಹುತೇಕ ಕೋಶಗಳು.	ಉದಾಹರಣೆ: ಯೀಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿಕ್ ಹುದುಗುವಿಕೆ.

ವಾಯುಸಹಿತ ಉಸಿರಾಟದ ಸಮೀಕರಣ

C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + ಶಕ್ತಿ (ATP)

ವಾಯುರಹಿತ ಉಸಿರಾಟ

ಯೀಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ಎಥನಾಲ್, ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಗ್ಲೂಕೋಸ್ → ಎಥನಾಲ್ + CO₂ + ಶಕ್ತಿ

ಸ್ನಾಯು ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಮ್ಲಜನಕ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೆ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಬಹುದು.

ATP – ಶಕ್ತಿಯ ನಾಣ್ಯ

ATP (Adenosine Triphosphate) ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವಾಗ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಣುವಾಗಿದೆ.

ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾವನ್ನು ಕೋಶದ ಶಕ್ತಿಗೃಹ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಾಯುಸಹಿತ ಉಸಿರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳು ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

7. ಮಾನವನ ಉಸಿರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಮಾನವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉಸಿರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಉಸಿರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಂಗಗಳು

ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು → ಮೂಗಿನ ಕುಹರ → ಶ್ವಾಸನಾಳ → ಶ್ವಾಸನಾಳದ ಕವಲುಗಳು → ಶ್ವಾಸನಾಳಿಕೆಗಳು → ಗಾಳಿಯ ಚೀಲಗಳು (Alveoli)

ಉಸಿರಾಟದ ವಿಧಾನ

ಉಸಿರೆಳೆಯುವಿಕೆ (Inhalation)

• ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹೊರಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.
• ಡಯಾಫ್ರಮ್ ಕುಗ್ಗಿ ಸಮತಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ.
• ಎದೆಯ ಕುಹರದ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
• ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಗಾಳಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಸಿರಬಿಡುವಿಕೆ (Exhalation)

• ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಒಳಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.
• ಡಯಾಫ್ರಮ್ ಸಡಿಲಗೊಂಡು ಗುಮ್ಮಟದ ಆಕಾರ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
• ಎದೆಯ ಕುಹರದ ಗಾತ್ರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಗಾಳಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಗಾಳಿಯ ಚೀಲಗಳು (Alveoli)

• ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಗಾಳಿಯ ಚೀಲಗಳು.
• ಇವುಗಳ ಗೋಡೆಗಳು ತೆಳುವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ಸುತ್ತಲೂ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಜಾಲವಿರುತ್ತದೆ.
• ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.

ಗಾಳಿಯ ಚೀಲಗಳು ಅನಿಲ ವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

8. ಸಾಗಣೆ (Transportation)

ಜೀವಿಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ, ಆಮ್ಲಜನಕ, ನೀರು, ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಾಗಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಗಣೆಯ ಅಗತ್ಯ

• ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ತಲುಪಿಸಲು.
• ಜೀರ್ಣಗೊಂಡ ಆಹಾರವನ್ನು ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲು.
• ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜನಾ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು.
• ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು.

9. ಮಾನವನ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ

ಮಾನವನ ಹೃದಯವು ಸ್ನಾಯುಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಕ್ತವನ್ನು ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಹೃದಯದ ರಚನೆ

ಮಾನವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕೋಣೆಗಳಿವೆ.

ಕೋಣೆ	ಕಾರ್ಯ
ಬಲ ಹೃತ್ಕರ್ಣ	ದೇಹದಿಂದ ಬಂದ ಆಮ್ಲಜನಕ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ರಕ್ತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಲ ಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿ	ರಕ್ತವನ್ನು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಎಡ ಹೃತ್ಕರ್ಣ	ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ಆಮ್ಲಜನಕಯುಕ್ತ ರಕ್ತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಡ ಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿ	ಆಮ್ಲಜನಕಯುಕ್ತ ರಕ್ತವನ್ನು ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಹೃದಯದ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯ ಮಾರ್ಗ

ದೇಹದ ಭಾಗಗಳು
↓ ಮಹಾಸಿರೆ (Vena Cava)
ಬಲ ಹೃತ್ಕರ್ಣ
↓
ಬಲ ಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿ
↓ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಅಪಧಮನಿ
ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು
↓ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಅಭಿಧಮನಿ
ಎಡ ಹೃತ್ಕರ್ಣ
↓
ಎಡ ಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿ
↓ ಮಹಾಪಧಮನಿ (Aorta)
ದೇಹದ ಭಾಗಗಳು

ದ್ವಿಗುಣ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ

ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ತವು ಹೃದಯದ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದ್ವಿಗುಣ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ದ್ವಿಗುಣ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯ ಎರಡು ಹಂತಗಳು

1. ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಪರಿಚಲನೆ: ಹೃದಯದಿಂದ ರಕ್ತವು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಪಡೆದು ಮತ್ತೆ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತದೆ.
2. ದೇಹ ಪರಿಚಲನೆ: ಹೃದಯದಿಂದ ಆಮ್ಲಜನಕಯುಕ್ತ ರಕ್ತವು ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತದೆ.

ದ್ವಿಗುಣ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯಿಂದ ಆಮ್ಲಜನಕಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ರಕ್ತಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಹಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೃದಯದ ಕವಾಟಗಳು

ಹೃದಯದ ಕವಾಟಗಳು ರಕ್ತವು ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿರುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ.

10. ರಕ್ತದ ಘಟಕಗಳು

ಘಟಕ	ಕಾರ್ಯ
ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳು (RBC)	ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್ ಮೂಲಕ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಬಿಳಿ ರಕ್ತಕಣಗಳು (WBC)	ದೇಹವನ್ನು ಸೋಂಕುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
ರಕ್ತಫಲಕಗಳು (Platelets)	ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ (Plasma)	ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು, ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ದ್ರವ ಭಾಗ.

ರಕ್ತನಾಳಗಳ ವಿಧಗಳು

ಅಪಧಮನಿ (Artery)	ಅಭಿಧಮನಿ (Vein)	ಲೋಮನಾಳ (Capillary)
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೃದಯದಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.	ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೃದಯದ ಕಡೆಗೆ ತರುತ್ತದೆ.	ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರಕ್ತನಾಳಗಳು. ವಸ್ತುಗಳ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಗೋಡೆಗಳು ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.	ಗೋಡೆಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತೆಳುವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಅನೇಕ ಅಭಿಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕವಾಟಗಳಿರುತ್ತವೆ.	ಗೋಡೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ತೆಳುವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಅಪಧಮನಿಯು ಆಮ್ಲಜನಕ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ರಕ್ತವನ್ನು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಅಭಿಧಮನಿಯು ಆಮ್ಲಜನಕಯುಕ್ತ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ.

11. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಣೆ

ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು, ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ವಿಶೇಷ ವಾಹಕ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿವೆ.

1. ಜೈಲಮ್ (Xylem)

• ಬೇರುಗಳಿಂದ ನೀರು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಸಸ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಗಣೆಗೆ ಮೂಲ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆವಿರೀಕರಣ ಎಳೆತ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

2. ಫ್ಲೋಯಮ್ (Phloem)

• ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಸ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಆಹಾರದ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರ (Translocation) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ಈ ಸಾಗಣೆಗೆ ATP ಶಕ್ತಿ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆಹಾರದ ಸಾಗಣೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮುಖ ಅಥವಾ ಕೆಳಮುಖ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಹುದು.

ಜೈಲಮ್	ಫ್ಲೋಯಮ್
ನೀರು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.	ಆಹಾರವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಗಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇರುಗಳಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ.	ಸಾಗಣೆ ಮೇಲ್ಮುಖ ಅಥವಾ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿರಬಹುದು.
ಬಹುಪಾಲು ಸಾಗಣೆ ಮೃತ ವಾಹಕಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.	ಆಹಾರ ಸಾಗಣೆಗೆ ಜೀವಂತ ಚಾಲಕ ಕೋಶಗಳು ಮುಖ್ಯ.

ಆವಿರೀಕರಣ (Transpiration)

ಸಸ್ಯಗಳ ವೈಮಾನಿಕ ಭಾಗಗಳಿಂದ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎಲೆಗಳ ಪರ್ಣರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರು ಆವಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೋಗುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆವಿರೀಕರಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಆವಿರೀಕರಣದ ಮಹತ್ವ

• ಸಸ್ಯವನ್ನು ತಂಪಾಗಿಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಬೇರುಗಳಿಂದ ನೀರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಸಾಗಲು ಎಳೆತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ನೀರಿನ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ ಸಾಗಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

12. ವಿಸರ್ಜನೆ (Excretion)

ಜೀವಿಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ಚಯಾಪಚಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಅಗತ್ಯ

• ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಹಾನಿಕಾರಕ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು.
• ನೀರು ಮತ್ತು ಲವಣಗಳ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡಲು.
• ದೇಹದ ಆಂತರಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಡಲು.

ಪ್ರಮುಖ ವಿಸರ್ಜನಾ ವಸ್ತುಗಳು

ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತು	ಮೂಲ
ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್	ಕೋಶೀಯ ಉಸಿರಾಟ
ಯೂರಿಯಾ	ಪ್ರೋಟೀನ್ ಚಯಾಪಚಯ
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರು	ಚಯಾಪಚಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರ
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲವಣಗಳು	ಆಹಾರ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಚಯಾಪಚಯ

13. ಮಾನವನ ವಿಸರ್ಜನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಮಾನವನ ವಿಸರ್ಜನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಕ್ತದಿಂದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಮೂತ್ರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ.

ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಗಳು

ಅಂಗ	ಕಾರ್ಯ
ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು (Kidneys)	ರಕ್ತವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಮೂತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ.
ಮೂತ್ರನಾಳಗಳು (Ureters)	ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳಿಂದ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಮೂತ್ರಕೋಶಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಮೂತ್ರಕೋಶ (Urinary Bladder)	ಮೂತ್ರವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೂತ್ರನಿಷ್ಕಾಸ ನಾಳ (Urethra)	ಮೂತ್ರವನ್ನು ದೇಹದ ಹೊರಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು
↓
ಮೂತ್ರನಾಳಗಳು
↓
ಮೂತ್ರಕೋಶ
↓
ಮೂತ್ರನಿಷ್ಕಾಸ ನಾಳ

ಮೂತ್ರದ ರಚನೆ

ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೀರು, ಯೂರಿಯಾ ಮತ್ತು ಕರಗಿದ ಲವಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಮೂತ್ರದ ಸಂಯೋಜನೆ ದೇಹದ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

14. ನೆಫ್ರಾನ್‌ನ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ

ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಘಟಕವನ್ನು ನೆಫ್ರಾನ್ (Nephron) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನೆಫ್ರಾನ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳು

• ಗ್ಲೊಮೆರೂಲಸ್ (Glomerulus).
• ಬೌಮನ್‌ನ ಕೋಶ (Bowman's Capsule).
• ಮೂತ್ರನಾಳಿಕೆ (Renal Tubule).
• ಸಂಗ್ರಾಹಕ ನಾಳ (Collecting Duct).

ಗ್ಲೊಮೆರೂಲಸ್
↓
ಬೌಮನ್‌ನ ಕೋಶ
↓
ಮೂತ್ರನಾಳಿಕೆ
↓
ಸಂಗ್ರಾಹಕ ನಾಳ

ನೆಫ್ರಾನ್‌ನ ಸರಳೀಕೃತ ಕ್ರಮ

ನೆಫ್ರಾನ್‌ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ

1. ಶೋಧನೆ: ಗ್ಲೊಮೆರೂಲಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಕ್ತದ ಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
2. ಆಯ್ದ ಮರುಹೀರಿಕೆ: ಗ್ಲೂಕೋಸ್, ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು, ಅಗತ್ಯ ಲವಣಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರು ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತವೆ.
3. ನಾಳೀಯ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆ: ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಯಾನುಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ನಾಳಿಕೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
4. ಮೂತ್ರದ ರಚನೆ: ಉಳಿದ ದ್ರವವು ಮೂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೃತಕ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ (Dialysis)

ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದಿದ್ದಾಗ ರಕ್ತದಿಂದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಯಂತ್ರವು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

15. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆ

ಸಸ್ಯಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಸರ್ಜನಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಅವು ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಸ್ಯಗಳ ವಿಸರ್ಜನಾ ವಿಧಾನಗಳು

• ಪರ್ಣರಂಧ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಅನಿಲ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ.
• ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಆವಿರೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ.
• ಕೆಲವು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಲೆಗಳು, ತೊಗಟೆ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ.
• ಎಲೆಗಳು ಉದುರುವ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಹೊರಹೋಗುತ್ತವೆ.
• ಕೆಲವು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ರಾಳ ಮತ್ತು ಅಂಟು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ.
• ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

16. ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು

ಸ್ವಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಪರಪೋಷಣೆ

ಸ್ವಪೋಷಣೆ	ಪರಪೋಷಣೆ
ತಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು ತಾವೇ ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.	ಇತರ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಆಹಾರ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: ಹಸಿರು ಸಸ್ಯಗಳು.	ಉದಾಹರಣೆ: ಮಾನವ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು.

ವಾಯುಸಹಿತ ಮತ್ತು ವಾಯುರಹಿತ ಉಸಿರಾಟ

ವಾಯುಸಹಿತ	ವಾಯುರಹಿತ
ಆಮ್ಲಜನಕ ಅಗತ್ಯ.	ಆಮ್ಲಜನಕ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.	ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಜನೆ.	ಅಪೂರ್ಣ ವಿಭಜನೆ.

ಜೈಲಮ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋಯಮ್

ಜೈಲಮ್	ಫ್ಲೋಯಮ್
ನೀರು ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಸಾಗಣೆ.	ಆಹಾರ ಸಾಗಣೆ.
ಸಾಗಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮುಖ.	ಸಾಗಣೆ ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ.

ಅಪಧಮನಿ ಮತ್ತು ಅಭಿಧಮನಿ

ಅಪಧಮನಿ	ಅಭಿಧಮನಿ
ಹೃದಯದಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.	ಹೃದಯದ ಕಡೆಗೆ ರಕ್ತವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
ಗೋಡೆಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತವೆ.	ಗೋಡೆಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತೆಳುವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕವಾಟಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.	ಅನೇಕ ಅಭಿಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕವಾಟಗಳಿರುತ್ತವೆ.

17. ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು

ಪ್ರ.1. ಜೀವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಎಂದರೇನು?

ಉ: ಜೀವಿಗಳು ಬದುಕಲು ಮತ್ತು ದೇಹದ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಜೀವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರ.2. ಪೋಷಣೆ ಎಂದರೇನು?

ಉ: ಜೀವಿಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಶಕ್ತಿ, ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ದುರಸ್ತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೋಷಣೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರ.3. ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಎಂದರೇನು?

ಉ: ಹಸಿರು ಸಸ್ಯಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರ.4. ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಂಶಗಳು ಯಾವುವು?

ಉ: ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು, ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್, ನೀರು ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್.

ಪ್ರ.5. ಪರ್ಣರಂಧ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯವೇನು?

ಉ: ಅನಿಲಗಳ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ನೀರಾವಿಯ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಗೆ ಪರ್ಣರಂಧ್ರಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಪ್ರ.6. ಮಾನವನ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ?

ಉ: ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾಲಾರಸದಲ್ಲಿರುವ ಅಮೈಲೇಸ್ ಪಿಷ್ಟದ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರ.7. ಜಠರದಲ್ಲಿ HCl ನ ಕಾರ್ಯವೇನು?

ಉ: ಜಠರದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲೀಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಪೆಪ್ಸಿನ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರ.8. ಪಿತ್ತರಸದ ಕಾರ್ಯವೇನು?

ಉ: ಪಿತ್ತರಸವು ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಸಣ್ಣ ಹನಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಎಮಲ್ಸೀಕರಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರ.9. ವಿಲ್ಲೈಗಳ ಕಾರ್ಯವೇನು?

ಉ: ಸಣ್ಣ ಕರುಳಿನ ವಿಲ್ಲೈಗಳು ಹೀರಿಕೆಯ ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಜೀರ್ಣಗೊಂಡ ಆಹಾರದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಪ್ರ.10. ಉಸಿರಾಟ ಎಂದರೇನು?

ಉ: ಆಹಾರದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌ನಂತಹ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಸಿರಾಟ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರ.11. ATP ಎಂದರೇನು?

ಉ: ATP ಎಂದರೆ ಅಡಿನೋಸಿನ್ ಟ್ರೈಫಾಸ್ಫೇಟ್. ಇದು ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಅಣು.

ಪ್ರ.12. ಗಾಳಿಯ ಚೀಲಗಳ ಕಾರ್ಯವೇನು?

ಉ: ಗಾಳಿಯ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳ ವಿನಿಮಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರ.13. ಮಾನವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕೋಣೆಗಳಿವೆ?

ಉ: ನಾಲ್ಕು ಕೋಣೆಗಳಿವೆ. ಎರಡು ಹೃತ್ಕರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿಗಳು.

ಪ್ರ.14. ದ್ವಿಗುಣ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ ಎಂದರೇನು?

ಉ: ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ತವು ಹೃದಯದ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದ್ವಿಗುಣ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರ.15. ಜೈಲಮ್‌ನ ಕಾರ್ಯವೇನು?

ಉ: ಬೇರುಗಳಿಂದ ನೀರು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಸಸ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರ.16. ಫ್ಲೋಯಮ್‌ನ ಕಾರ್ಯವೇನು?

ಉ: ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಸ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರ.17. ಆವಿರೀಕರಣ ಎಂದರೇನು?

ಉ: ಸಸ್ಯಗಳ ವೈಮಾನಿಕ ಭಾಗಗಳಿಂದ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎಲೆಗಳ ಪರ್ಣರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರು ಆವಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೋಗುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆವಿರೀಕರಣ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರ.18. ವಿಸರ್ಜನೆ ಎಂದರೇನು?

ಉ: ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ಚಯಾಪಚಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರ.19. ನೆಫ್ರಾನ್ ಎಂದರೇನು?

ಉ: ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಘಟಕವನ್ನು ನೆಫ್ರಾನ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರ.20. ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಎಂದರೇನು?

ಉ: ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದಾಗ ರಕ್ತದಿಂದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರ.21. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?

ಉ: ಸಸ್ಯಗಳು ಪರ್ಣರಂಧ್ರಗಳು, ಎಲೆಗಳ ಉದುರುವಿಕೆ, ರಾಳ ಮತ್ತು ಅಂಟುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರ.22. ಮಾನವನಲ್ಲಿ ದ್ವಿಗುಣ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ?

ಉ: ಆಮ್ಲಜನಕಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ರಕ್ತಗಳು ಮಿಶ್ರಣವಾಗದಂತೆ ತಡೆದು ದೇಹಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

18. ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವರ್ತನೆ

ವಿಷಯ	ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ
ಜೀವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು	ಪೋಷಣೆ, ಉಸಿರಾಟ, ಸಾಗಣೆ, ವಿಸರ್ಜನೆ.
ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ	CO₂ + ನೀರು → ಗ್ಲೂಕೋಸ್ + ಆಮ್ಲಜನಕ.
ಪರ್ಣರಂಧ್ರಗಳು	ಅನಿಲ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಆವಿರೀಕರಣ.
ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ	ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಣ್ಣ ಕರುಳು	ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಹೀರಿಕೆ.
ಗಾಳಿಯ ಚೀಲಗಳು	ಅನಿಲಗಳ ವಿನಿಮಯ.
ATP	ಕೋಶದ ಶಕ್ತಿಯ ನಾಣ್ಯ.
ಹೃದಯ	ನಾಲ್ಕು ಕೋಣೆಗಳು.
ದ್ವಿಗುಣ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ	ಒಂದು ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಬಾರಿ ರಕ್ತ ಸಾಗಣೆ.
ಜೈಲಮ್	ನೀರು ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಸಾಗಣೆ.
ಫ್ಲೋಯಮ್	ಆಹಾರ ಸಾಗಣೆ.
ಆವಿರೀಕರಣ	ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ನೀರು ಆವಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೋಗುವುದು.
ನೆಫ್ರಾನ್	ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಘಟಕ.
ಡಯಾಲಿಸಿಸ್	ರಕ್ತದಿಂದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ವಿಧಾನ.

19. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಒಂದು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

1. ಜೀವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಎಂದರೇನು?
2. ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹಸಿರು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಯಾವುದು?
3. ಪರ್ಣರಂಧ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯವೇನು?
4. ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ?
5. ATP ಯ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು?
6. ಮಾನವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕೋಣೆಗಳಿವೆ?
7. ನೆಫ್ರಾನ್ ಎಂದರೇನು?
8. ಜೈಲಮ್‌ನ ಕಾರ್ಯವೇನು?

ಎರಡು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

1. ಸ್ವಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಪರಪೋಷಣೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
2. ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.
3. ಜಠರದಲ್ಲಿ HCl ನ ಕಾರ್ಯವೇನು?
4. ಸಣ್ಣ ಕರುಳಿನ ವಿಲ್ಲೈಗಳ ಕಾರ್ಯವೇನು?
5. ವಾಯುಸಹಿತ ಮತ್ತು ವಾಯುರಹಿತ ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
6. ಆವಿರೀಕರಣದ ಎರಡು ಮಹತ್ವಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.

ಮೂರು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

1. ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
2. ಮಾನವನ ಜೀರ್ಣಾಂಗಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
3. ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಚೀಲಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
4. ಮಾನವನ ಹೃದಯದ ನಾಲ್ಕು ಕೋಣೆಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
5. ಜೈಲಮ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋಯಮ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
6. ನೆಫ್ರಾನ್‌ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

1. ಮಾನವನ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
2. ಮಾನವನ ಉಸಿರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
3. ಮಾನವನ ಹೃದಯದ ರಚನೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿಗುಣ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
4. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
5. ಮಾನವನ ವಿಸರ್ಜನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಚಿತ್ರಗಳು:

• ಮಾನವನ ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
• ಮಾನವನ ಉಸಿರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
• ಮಾನವನ ಹೃದಯದ ರಚನೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯ ದಿಕ್ಕು.
• ನೆಫ್ರಾನ್‌ನ ರಚನೆ.
• ಸಸ್ಯಗಳ ಜೈಲಮ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋಯಮ್.

MG SCHOOL SCIENCE

ವಿಜ್ಞಾನ ಕಲಿಯೋಣ – ಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆಸೋಣ

10ನೇ ತರಗತಿ ವಿಜ್ಞಾನ | ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮ

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು